Op drift in de krant

Grensoverschrijdend en zeer goed geschilderd

Over de tentoonstelling: “Nour-Eddine Jarram roept werelden op die zo indringend zijn dat je er bijna aan voorbij zou kijken dat zijn werk zeer goed geschilderd is. Mooi – en passend – is ook dat het werk niet is ingelijst, maar met spelden aan de muur geprikt. Dat verhoogt het gevoel van urgentie ervan.”


Blij met zo’n mooie pagina van Dirk van Ginkel in de Leeuwarder Courant! 

LC / de Friese Galerij, 27/11 2020

LC | DE FRIESE GALERIJ 27 november 2020 - Dirk van Ginkel - Grensoverschrijdend, over Nour-Eddine Jarram in Kunstlokaal No8 - zeer goed geschilderd

Hieronder de tekst leesbaar ▼

Grensoverschrijdend

In Kunstlokaal No8 is de expositie ‘Op drift’ te zien van Nour-Eddine Jarram, een kunstenaar die aandacht vraagt voor de vluchtelingenproblematiek. In zijn aquarellen combineert hij soms op een verrassende manier de westerse figuratie met de abstracte decoratie uit de islamitische kunst.


Als je de expositieruimte van Kunstlokaal No8 binnenloopt, raak je bevangen door een gevoel van vervreemding. Het is er anders dan anders. Gebleven zijn de witte muren, maar wat ze laten zien, is ongekend voor deze galerie in Jubbega.

Kunstlokaal No8 wijkt met de solo-expositie van de kunstenaar Nour-Eddine Jarram in verschillende opzichten sterk af van het eigen beproefde ‘format’. De galerie heeft er een gewoonte van gemaakt kunstenaars in duo-tentoonstellingen te presenteren.

Dat levert vrijwel altijd interessante combinaties op van figuratief en abstract werk, van 2D en 3D, van vrije en toegepaste kunst. Een solo-expositie is alleen daarom al opmerkelijk. Dat de galerie verder uitsluitend aquarellen toont, is ook een unicum. 

Het meest opvallende – en nieuwe – is wel het feit dat het hier geëngageerde kunst betreft. Kunst die zijn oorsprong vindt in reële maatschappelijke omstandigheden en daar aandacht voor vraagt, in dit geval de vrijwel overal ter wereld zo actuele vluchtelingenproblematiek. In 52 confronterende aquarellen getuigt Nour-Eddine Jarram van zijn betrokkenheid bij dit onderwerp. Of beter gezegd: bij de mensen. 

Smartelijke beelden

Zijn aquarellen zijn smartelijke beelden van vluchtelingen die onderweg zijn naar nergens. Alleen of met het gezin, voortsjouwend in een lege ruimte, dobberend in bootjes, opeengepakt in een vrachtwagencontainer.

En steeds weer zijn er de kinderen die op de arm worden gedragen of ouden van dagen die op de schouders worden meegetorst. De familie is je kostbaarste bezit, lijkt Jarram te willen zeggen.

De beelden zijn bekend: we zien ze in de krant, op tv, op nieuwssites. Ze vormen ook de inspiratie van de kunstenaar. Maar wat ze nog sprekender en indringender maakt dan de foto’s, is dat Jarram vrijwel steeds de omgeving heeft weggeschilderd en inzoomt op de vluchtende figuren zelf.

Tijd en ruimte verdwijnen daardoor. Dat geeft het werk een universele en actuele betekenis: gevaar, dreiging, angst, je kunt er overal en altijd mee geconfronteerd worden. En het beloofde land is steeds oneindig ver weg.

De in Marokko geboren Nour-Eddine Jarram ondernam ooit, zou je kunnen zeggen, zijn eigen exodus. Hij studeerde in de jaren zeventig aan de kunstacademie van Casablanca. Daarna vertrok hij naar Nederland om zijn opleiding te vervolgen aan de AKI in Enschede. In Marokko lag de nadruk op de kunst van de decoratie: het verfijnde lijnenspel, de geometrische patronen, de veelkleurige mozaïeken waardoor de islamitische kunst zich kenmerkt.

Het afbeelden van religieuze figuren en levende wezens is in die beeldcultuur immers ongebruikelijk, vandaar de nadruk op abstracte motieven. Maar Jarram wilde zich daaraan onttrekken en zocht naar mogelijkheden om de wereld in de meest brede zin juist wel toe te laten in zijn werk. 

Het begon met een fascinatie voor de Nederlandse schilderkunst uit de zeventiende eeuw, met zijn landschappen, Bijbelse en burgerlijke taferelen. Die bracht hem naar Nederland, waar hij nog steeds woont en werkt.

Zijn keuze voor de AKI was vermoedelijk ingegeven door het feit dat in die tijd juist daar aan kunstenaars de ruimte geboden werd om hun eigen spoor te volgen. En dat eigen spoor heeft hij gevonden.

Rembrandt

In de aquarellen van Jarram komen de Nederlandse en Marokkaanse beeldcultuur beide tot uitdrukking. Hij combineert realistische figuratie met abstract-geometrische decoratie. Dat tilt zijn werk uit het domein van de journalistieke illustratie rechtstreeks de kunst in. Dat wordt nog versterkt door het feit dat Jarram in zijn werk ook nadrukkelijk aansluiting zoekt bij de westerse kunstgeschiedenis.

Zo laat hij een opeengepakte groep mensen zien die in enscenering sterk doet denken aan de manier waarop Rembrandt – een van de door Jarram bewonderde Nederlandse voorbeelden – dat in zijn etsen doet.

De aquarellen waarin een zwaargewonde of dode vluchteling door anderen in de armen gehouden wordt, herinneren aan het christelijke piëta-thema, waarbij Maria of een paar engelen zich ontfermen over de dode Christus. Ook andere werken doen denken aan verhalen uit de Bijbel, de Koran of de klassieken, zoals het verhaal van de Griekse held Aeneas die uit Troje vlucht met zijn oude vader op de rug.

Nour-Eddine Jarram roept werelden op die zo indringend zijn dat je er bijna aan voorbij zou kijken dat zijn werk zeer goed geschilderd is. Mooi – en passend – is ook dat het werk niet is ingelijst, maar met spelden aan de muur geprikt. Dat verhoogt het gevoel van urgentie ervan.

Jubbega – Kunstlokaal No. 8:
Schoterlandseweg 55,
vr / za / zo 13 – 17 u,
t/m 20 dec

www.noureddinejarram.nl